شبهای شعر گوته در مهر ۱۳۵۶ به مدت ده شب با همکاری کانون نویسندگان ایران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان برگزار شد. کانون نویسندگان، جریانی غیرمذهبی متشکل از فعالان چپگرا مانند حزب توده و سوسیالیستها بود که اعتراضات خود به رژیم پهلوی را از طریق بیانیهها و نامههای سرگشاده بیان میکرد. این کانون با وجود اختلافات داخلی، از جمله مخالفت با پیشنهاد جلال آل احمد برای همکاری با شخصیتهای مذهبی مانند طالقانی و شریعتی، به فعالیت صنفی محدود میشد و از حضور جریانهای مردمی اجتناب میکرد.
در سال ۱۳۵۶ با لغو سانسور مطبوعات، کانون نویسندگان فرصت را برای فعالیت مجدد مناسب دید و با جمعآوری امضاهای نویسندگان و شاعران، هیئت مؤسس خود را تشکیل داد. جلال سرافراز، شاعر جوان و خبرنگار کیهان، نقش کلیدی در برگزاری شبهای شعر گوته ایفا کرد و با سازماندهی برنامهها و طراحی پوسترها، این رویداد را به محفلی برای بیان اعتراضات تبدیل نمود. با این حال، اختلافات درونکانونی و گزارشهای ساواک از بینظمی در مراسم، نشاندهنده تنشهای پنهان بود.
برگزاری شبهای شعر در انستیتو گوته با ابهاماتی همراه بود، چرا که آلمان در آن زمان روابط نزدیکی با رژیم پهلوی داشت. برخی اسناد نشان میدهند که ساواک از این مراسم آگاه بود و حتی مانع برخورد با برگزارکنندگان شد. این موضوع احتمال هماهنگی پشتپرده را تقویت میکند. در نهایت، کانون نویسندگان به دلیل فقدان پایگاه مردمی و اختلافات داخلی، نتوانست در اوج انقلاب ۱۳۵۷ نقش مؤثری ایفا کند و به حاشیه رانده شد.
پژوهشگر و تدوین: محسن موحدی امین
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟